Tabela İndirme Değil, "Mod Değiştirme" Sezonu
Kent merkezindeki Atatürk Caddesi ve İskele bölgesinde yaptığımız saha gözlemlerine göre; iddia edildiği gibi kitlesel bir dükkan kapatma veya tabela indirme dalgası henüz başlamış değil. Ancak çarşıda gözle görülür bir "sezon sonu rölantisi" hakim. Haziran, temmuz ve ağustos aylarındaki kalabalık aile gruplarının yerini, eylül sonu itibarıyla çoğunlukla Orta ve Kuzey Avrupa’dan gelen orta yaş ve üzeri turistler ile uzun dönem konaklayan tatilciler almış durumda. Müşteri profilindeki bu değişim, doğrudan ciro kalemlerini de etkiliyor:
Sessizleşen Sektörler: Hediyelik eşya, ucuz tekstil ve takı esnafında günlük işlem hacmi belirgin şekilde geriledi.
Hareketliliğini Koruyanlar: Restoranlar, kafeler, butik oteller ve marinalar ise akşam saatlerinde belirli bir doluluk oranını korumayı sürdürüyor.
Kimler Kontak Kapatıyor, Kimler Beklemede?
Sektör temsilcilerinden ve esnaftan edinilen bilgilere göre, dükkanların kapanma zamanlaması işletme modeline göre büyük farklılık gösteriyor:
Günübirlik Turlar ve Su Sporları (İlk Kapananlar): Deniz sezonunun yavaşlamasıyla birlikte safari turları, tekne turları ve su sporları işletmeleri ekipmanlarını depolara çekmeye ve personel sayılarını azaltmaya başladı. Ekim ortasına kadar rezervasyon bazlı çalışan bu sektör, ilk kontak küçülten taraf oldu.
Kiralık Dükkan İşleten Sezonluk Esnaf (Risk Grubundakiler): Yüksek dükkan kiraları ve kısa dönemli sözleşmelerle çalışan bazı sezonluk hediyelik eşya ve giyim mağazaları, yaz döneminde beklediği marjı yakalayamadıysa stoklarını zararına eriterek dükkanları boşaltmaya başladı. Çarşıda "tabela indirme" iddialarına kaynaklık eden asıl kesimi bu grup oluşturuyor.
Yerleşik Mülk Sahibi ve Köklü Çarşı Esnafı (Ekim Sonunu Bekleyenler): Yıllardır Alanya merkezde hizmet veren köklü işletmeler için ise eylül sonu bir "kapanış" değil, geleneksel "sezon sonu indirimi" dönemi. Bu işletmeler, uçak seferlerinin ve otel doluluklarının devam edeceği ekim ayı sonuna kadar açık kalmayı hedefliyor.
Yüksek Maliyetler Kış Kaygısını Artırıyor
Alanya esnafının bu yılki en büyük çıkmazı turist sayısından ziyade artan işletme maliyetleri oldu. Kira artışları, yüksek enerji giderleri, personel maliyetleri ve enflasyonist baskılar, yaz aylarında elde edilen kâr marjlarını ciddi şekilde daralttı.
Pek çok esnaf, kış aylarındaki ödemesiz veya düşük gelirli dönemi atlatabilmek için biriken borçları kapatma derdinde. Ekim ayında yaşanacak olası bir turist çekilmesi, birçok küçük esnafın kış uykusuna nakit rezervi olmadan girmesine neden olabilir.
Sonuç: Kontak Henüz Kapanmadı Ama Motor Rölantide
Özetlemek gerekirse; Alanya çarşısında kepenklerin tamamen indirildiği veya kentin kış uykusuna yattığı yönündeki haberler gerçeği tam olarak yansıtmıyor.
Kentte "tabela indirme" süreci kitlesel bir krizden ziyade, her yıl yaşanan sezonluk doğal bir kabuk değişimi şeklinde ilerliyor. Ekim ayının ortasına kadar sürecek hava şartları ve Avrupa'dan gelecek son charter uçuşları, esnafın kış sezonuna nasıl bir bilançoyla gireceğini netleştirecek.
