Akdeniz’in nadir canlıları arasında yer alan Akdeniz foklarını korumak için Alanya’da önemli bir çalışma gerçekleştirildi. Dünya genelinde sayılarının 800 ila 900 arasında olduğu tahmin edilen bu özel canlıların yaşam alanlarını korumak ve hareketlerini takip etmek amacıyla deniz mağaralarında temizlik yapıldı, fotokapanlar kuruldu.
Alanya Doğa Koruma ve Milli Parklar Şefliği bünyesinde oluşturulan Akdeniz Foku Koruma ve Envanter Çalışma Grubu, uzman hidrobiyologların katılımıyla tescilli deniz mağaralarında çalışma yürüttü. Mağaraların tabanındaki kum yapısı, fokların barınma ve üreme ihtiyaçları dikkate alınarak düzenlendi.
Ergin fokların ve yavruların hareketlerini izlemek amacıyla mağaralara fotokapanlar yerleştirilirken, insan müdahalesinin önüne geçmek için girişlere uyarı tabelaları asıldı. Böylece hem canlıların takibinin yapılması hem de hassas yaşam alanlarının korunması hedeflendi.
FOKLAR MAĞARALARA MECBUR KALDI
Yapılan çalışmaların önemine dikkat çeken Sualtı Araştırmaları Derneği Akdeniz Foku Araştırma Grubu (SAD-AFAG) Koordinatörü Cem Orkun Kıraç, fokların yalnızca mağaralarda yaşayan canlılar olarak değerlendirilmesinin doğru olmadığını belirtti.
Kıraç’a göre Akdeniz fokları geçmişte insanların daha az bulunduğu, sakin ve doğal açık kıyılarda yaşamlarını sürdürüyordu. Kıyılardaki yapılaşma, betonlaşma ve insan faaliyetlerinin artmasıyla birlikte bu canlılar daha korunaklı alanlara çekilmek zorunda kaldı.
Uzmanlar, mağaraların foklar için önemli sığınaklar olduğunu ancak bu alanların türün asıl yaşam alanı olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor. İnsan baskısının azaldığı, doğal yapısı bozulmamış kıyıların korunması halinde fokların açık kıyılarda da yaşamlarını sürdürebileceğine dikkat çekiliyor.
EN BÜYÜK TEHLİKE İNSAN KAYNAKLI
Antalya kıyıları; Kaş, Demre, Finike, Kumluca, Kemer, Alanya ve Gazipaşa gibi bölgeleriyle Akdeniz fokları açısından önemli yaşam alanlarına ev sahipliği yapıyor. Ancak bu nadir tür, insan kaynaklı birçok tehditle karşı karşıya.
Balıkçı ağlarına takılarak boğulma, doğal kıyıların tahrip edilmesi, mağaralara girilerek fokların rahatsız edilmesi, yoğun deniz trafiği, kirlilik ve denizlerdeki besin kaynaklarının azalması, türün geleceğini tehdit eden başlıca sorunlar arasında bulunuyor.
HER MAĞARAYA KAMERA TAKMAK ÇÖZÜM DEĞİL
SAD-AFAG Koordinatörü Cem Orkun Kıraç, Alanya’da fotokapanlarla izleme çalışması yapılmasını olumlu buldu. Ancak yüzlerce mağara, kovuk ve çatlağın tamamına kamera yerleştirmenin hem maliyetli hem de teknik açıdan güç olduğunu belirtti.
Kıraç, asıl hedefin yalnızca fokların sığındığı mağaraları izlemek değil, bu canlıların doğal yaşam alanlarını korumak olması gerektiğini ifade etti.
Alanya’daki çalışma, nesli tehlike altındaki Akdeniz foklarının izlenmesi ve korunması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Uzmanların çağrısı ise açık: Fokları korumak için yalnızca sığındıkları mağaralara değil, onları bu mağaralara çekilmeye zorlayan insan baskısına da çözüm bulunması gerekiyor.
